E.J.J.S (Egon) Von Bönninghausen tot Herinckhave

Ambtsperiode 1885-1925

Bijna veertig jaar lang is jonkheer Egon Johannes Josephus Stephanus von Bönninghausen tot Herinckhave burgemeester van Borne geweest. De telg uit het katholieke adellijk geslacht Von Bönninghausen (hij was lid van de RKSP) bekleedt het ambt in Borne van 1885 tot 1925. Daarvoor is hij bestuurlijk actief als gemeentesecretaris van de gemeente Lonneker en als burgemeester van Weerselo. In de veertig dienstjaren onder Von Bönninghausen groeit Borne niet alleen qua inwonertal en economische bedrijvigheid, maar maakt het ook turbulente perioden door. Dat vertaalt zich onder meer in arbeidsonrust die ontstaat bij het bedrijf Spanjaard, dat begin twintigste eeuw al bijna duizend werknemers heeft. Werknemers die zich dan inmiddels verenigd hebben in Bornse vakbonden zoals de R.K. Werkliedenvereniging en de Christelijke Werkmansbond. In 1903 ontstaat het eerste grote conflict tussen arbeiders van Spanjaard en de werkgever. Ook uitsluiting, het uitsluiten van arbeiders bij andere textielfabrieken vanwege stakingen, vindt dan in Borne regelmatig plaats.

Op het gebied van onderwijs krijgt de gemeente onder Von Bönninghausen een voorziening voor voortgezet onderwijs binnen haar gemeentegrenzen: in 1890 wordt het gymnasium St. Alberti in Zenderen opgericht, een seminarieopleiding voor priesters. Aan het eind van de negentiende eeuw (1898) wordt aan Borne een gemeentewapen verleend, maar meer exemplarisch voor de groei en ontwikkeling van de gemeente, is het verschijnen van een eigen krant als vervanger voor de dorpsomroeper. De eerste editie van de Borns(ch)e Courant met daarin nieuws over het dorp en omstreken, verschijnt in 1902. De krant zal meer dan honderd jaar verschijnen in Borne: op 29 juni 2021 komt de laatste editie uit. De Eerste Wereldoorlog brengt Borne, net als in heel Nederland, Belgische vluchtelingen die in het dorp onderdak krijgen.

Na de oorlog groeit het bedrijf Spanjaard naar ver over de duizend werknemers, waardoor meer woningen voor nieuwe arbeidskrachten nodig zijn. Als gevolg daarvan laat het bedrijf honderden zogenoemde ’ Spanjaardswoningen’ bouwen.

Burgemeester Von Bönninghausen overlijdt na een lange Bornse burgemeesterscarrière in 1933. Het toenmalige dagblad ‘De Tijd’ schrijft lovend over hem bij zijn afscheid. De burgervader wordt daarin gekenschetst als eenvoudig, hartelijk, en met oog voor accuraat financieel beheer van de gemeente. De Bornse burgemeester Von Bönninghausen was tevens de oom van naamgenoot Egon en zijn broer Ernst von Bönninghausen. Laatstgenoemden waren in de oorlogsperiode prominente leden van de NSB. Op oudejaarsdag 1933 overlijdt Egon von Bönninghausen. Hij ligt begraven op het R.K. kerkhof in Borne.

In Borne is de Von Bönninghausenstraat naar hem vernoemd.