Spookhuis behoudt monumentenstatus

De eerste fase van de verplaatsing van het ’t Oude Groothuys, beter bekend als het ‘Spookhuis’ in Hertme is onlangs afgerond. Eén van de uitgangspunten van de verplaatsing was behoud van de rijksmonumentenstatus. Nieuwe eigenaar Stichting Theater en Cultuur Hertme heeft er alles aan gedaan om bij de verplaatsing zoveel mogelijk oorspronkelijk materiaal te behouden en waar mogelijk te herstellen. En met succes: de rijksmonumentenstatus blijft gehandhaafd, dat heeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) bevestigd.

Het uit de 16e eeuw daterende monument is inmiddels verplaatst naar het terrein van Openluchttheater Hertme. Door Stichting Theater en Cultuur Hertme en Stichting Gemeenschapsbelangen Hertme wordt het ingericht als dorpshuis voor culturele activiteiten, als steunpunt voor het openluchttheater en voor sociale activiteiten voor de inwoners van Hertme.

Restauratie- en verplaatsingsplan
Om de rijksmonumentenstatus te behouden is vooraf een gedetailleerd restauratie- en verplaatsingsplan opgesteld, in afstemming met de RCE. Op basis daarvan kon worden gestart met de verplaatsingswerkzaamheden. Echter, pas ná uitvoering van deze werkzaamheden kon de RCE duidelijkheid geven over het behoud van de rijksmonumentenstatus. Het verplaatsen van een rijksmonument is een zeer uitzonderlijke werkzaamheid waar de RCE slechts sporadisch in mee kan gaan. Ervaring leert namelijk dat het afbreken en herbouwen van monumenten vrijwel altijd leidt tot verlies van de cultuurhistorische waarde.

Inzet nieuwe eigenaar
Door inzet van Stichting Theater en Cultuur Hertme en aannemersbedrijf Wesselink uit Weerselo is nagenoeg het gehele historische gebintwerk behouden gebleven. Ook zijn de diverse historische elementen zoals raampartijen, deuren en luiken op traditionele wijze gerestaureerd. Nadat er op 2 juli 2019 een schouw is uitgevoerd door de RCE, kwam onlangs de officiële bevestiging dat de rijksmonumentenstatus gehandhaafd blijft. Herman Hullegie, voorzitter van de Stichting Theater en Cultuur Hertme: "De bevestiging is de kers op de taart en ook voor de toekomst belangrijk aangezien de rijkssubsidiemogelijkheden voor het toekomstige onderhoud hiermee zijn geborgd."

Witte wieven
‘t Oude Groothuys dankt haar bijnaam aan de periode rond 1615, toen het gebouw dienst deed als schuilkerk voor de katholieken, die door de dominante positie van de gereformeerde kerk destijds, niet meer in het openbaar hun geloof mochten belijden. Om in beslotenheid het geloof uit te kunnen oefenen, werden buitenstaanders op afstand gehouden door de ‘witte wieven’, die zich verkleedden als spook.